کانالکشی و تهویه هوای اتاق تمیز (Cleanroom)
کانالکشی و تهویه هوای اتاق تمیز یا کلینروم (Cleanroom) ، فضایی کنترلشده از نظر ذرات معلق، دما، رطوبت و فشار است که در صنایع حساس مانند داروسازی، نیمههادی، تجهیزات پزشکی و صنایع غذایی استفاده میشود. یکی از ارکان اصلی حفظ استانداردهای اتاق تمیز، طراحی و اجرای سیستم تهویه و کانالکشی تخصصی آن است.
چرا تهویه و کانالکشی در اتاق تمیز اهمیت حیاتی دارد؟
در اتاق تمیز، هرگونه آلودگی هوایی میتواند باعث کاهش کیفیت محصول یا حتی خطر برای جان انسانها شود. بنابراین سیستم تهویه باید با دقت بالا و بر اساس استانداردهایی نظیر ISO 14644 یا GMP طراحی شود.
ویژگیهای سیستم تهویه در کلینرومها
-
فیلتراسیون چند مرحلهای: استفاده از فیلترهای اولیه، ثانویه و HEPA/ULPA برای حذف ذرات میکروسکوپی.
-
کنترل دقیق فشار: حفظ اختلاف فشار مثبت یا منفی نسبت به اتاقهای مجاور برای جلوگیری از ورود آلودگی.
-
کنترل دما و رطوبت: با دقت بالا برای حفظ شرایط محیطی مشخص.
-
تعداد تعویض هوا (ACH): تعداد تعویض هوا در ساعت باید با کلاس اتاق متناسب باشد؛ مثلاً برای کلاس ۱۰۰ حدود ۲۴۰-۶۰۰ بار در ساعت.
مراحل طراحی و اجرای کانالکشی در اتاق تمیز
۱. بررسی نیازمندیهای پروژه
-
کلاس ISO مورد نظر
-
حساسیت فرآیند تولید
-
تعداد افراد حاضر در فضا
-
تجهیزات موجود و گرمای تولیدی
۲. طراحی سیستم کانال
-
استفاده از نقشههای CAD و نرمافزارهایی مانند Revit MEP
-
پیشبینی مسیرهای بهینه با کمترین افت فشار
-
طراحی مسیر برگشت هوا (Return Air Duct) برای حفظ چرخش جریان
۳. انتخاب متریال مناسب
-
استفاده از ورق گالوانیزه با پوشش اپوکسی، استیل ضدزنگ یا مواد ضد خوردگی دیگر
-
درزگیری کامل و استاندارد (با نوارهای مخصوص و ماستیک بهداشتی)
۴. نصب کانال و تجهیزات تهویه
-
نصب با شیب مشخص برای جلوگیری از تجمع آلودگی
-
جلوگیری از نقاط کور در سیستم کانال
-
رعایت کامل هندسه ایرودینامیک در زانوییها و انشعابات
۵. نصب فیلترها و هودها
-
نصب فیلتر HEPA/ULPA در محلهای بحرانی
-
استفاده از هود لامینار فلو برای فرآیندهای حساس
۶. تنظیم و تست نهایی
-
تست جریان هوا، فشار مثبت/منفی و نشتی با تجهیزات دقیق
-
صدور گزارش کارکرد و انطباق با استانداردهای بینالمللی

در طراحی این کانال ها از فیلتر های بهداشتی HEPA/ULPA استفاده می شود.
انواع سیستم تهویه در اتاقهای تمیز
| نوع سیستم | توضیح | کاربرد |
|---|---|---|
| تهویه با فشار مثبت | جلوگیری از ورود آلودگی از بیرون | اتاقهای تولید دارو، تجهیزات پزشکی |
| تهویه با فشار منفی | جلوگیری از خروج آلودگی به بیرون | آزمایشگاههای ویروسی، رادیواکتیو |
| جریان لامینار | جریان یکدست و بدون اغتشاش | خطوط مونتاژ حساس |
| جریان توربولنت | ارزانتر، مناسب کلاسهای پایینتر | کلینرومهای عمومی |
مزایای اجرای اصولی کانالکشی کلینروم
-
کاهش آلودگیهای ذرهای
-
کنترل بهتر شرایط محیطی
-
صرفهجویی در مصرف انرژی
-
افزایش طول عمر فیلترها و تجهیزات
-
انطباق با استانداردهای GMP و FDA
اشتباهات رایج در تهویه اتاق تمیز
-
استفاده از کانالهای غیر بهداشتی یا درزهای باز
-
نداشتن سیستم برگشت هوا یا خروجی اضطراری
-
طراحی ناکافی فشار و سرعت هوا
-
جایگذاری غلط فیلترهای HEPA
خدمات ما در اجرای تهویه کلینروم
-
طراحی سهبعدی و محاسبات حرفهای
-
ساخت کانالهای بهداشتی مطابق استانداردهای روز
-
نصب فیلترها، هودها، دمپرها و سنسورها
-
پشتیبانی و نگهداری دورهای سیستم
-
ارائه گواهیهای تست و انطباق
قیمت طراحی سیستم تهویه اتاق تمیز
طراحی و اجرای سیستم کانالکشی و تهویه هوای اتاق تمیز، فراتر از یک پروژه فنی است. این یک سرمایهگذاری برای تضمین کیفیت، ایمنی و اعتبار برند شماست. اگر به دنبال اجرای یک کلینروم استاندارد هستید، حتماً از متخصصین با تجربه استفاده کنید.
نظرات






